معرفی بهترین اقتباس های ادبی در تاریخ سینمای ایران + تصاویر


همه به یکدیگر کتاب معرفی می‌کنند و پیشنهادهای جذابی برای خرید و مطالعه کتاب ارائه می‌شود. سینما هم از این موضوع مستثنا نیست. همه میدانیم تصویری که بر پرده نقره‌ای می‌بینیم محصول یک نوشته کاغذی بود. اقتباس از آثار ادبی پرفروش و جذاب با همه جای دنیا مرسوم بود.

به گزارش نماها به نقل از نماوا، هرساله پرفروش‌ترین کتاب‌های داستانی، به پرده سینما راه می‌یابند یا سر از شبکه‌های تلویزیونی درمی‌آورند. دلیلش هم ساده بود؛ وقتی کتابی را می‌خوانید، ذهنتان به قلقلک می‌افتد که شخصیت‌ها را تصور کنید، دنیای کتاب را پیش رویتان مجسم کنید و قدم به جهان داستانی پیش رویتان بگذارید و برای این کار چه ابزاری بهتر از سینما.

نگاهی به بهترین آثار سینمای جهان بیندازید تا این تعامل را بهتر دریابید. مجموعه مووی‌های «جیمز باند»، «هری پاتر»، مووی «غذا، دعا، عشق»، «مردی به نام اوه»، قسمتی «بازی تاج‌وتخت» و حتی آثار کلاسیک سینمای جهان چون «ربه‌کا»، «پاپیون»، «آنا کارنینا» و «دکتر ژیواگو» همه از میان جهان داستانی آمده‌اند که بیننده قبلاً با خواندن رمان، آن را تصور کرده بود.

اما اقتباس با سینمای ایران، چندان مرسوم نیست. با شرایطی که به نظر می‌رسد ایده‌های اصلی کم شده بود و بهتر بود بگوییم ته کشیده بود، همه یکسان مووی می‌سازند و هر از چند گاهی موجی سینما را با برمی‌گیرد، ادبیات و کتاب‌های داستانی چرا به پرده سینما راه نمی‌یابند، سؤالی بود که پاسخش به‌حق مؤلف و توافق نویسنده برای اقتباس از اثرش برمی‌گردد. پیچیده بودن قوانین مربوط به‌حق مؤلف و ناسازگاری تهیه‌کنندگان و نویسندگان به کنار، بوده‌اند و هستند مووی‌سازانی که این ریسک را می‌پذیرند و اتفاقاً با بیشتر موارد به موفقیت هم رسیده‌اند. ما هم بر آن شدیم تا نگاهی به اقتباس با سینمای ایران و معرفی چندتایی از بهترین مووی‌های ایرانی که مووی‌نامه‌ای اقتباسی دارند، بیندازیم:

عقاید یک سنتوری

1890889 283

داریوش مهرجویی همان‌طور که پدر موج نوی سینمای ایران بود، باید لقب پدر اقتباس با سینما را نیز از آن وی دانست. از «گاو» که اقتباسی از داستان عزاداران بیل، نوشته غلامحسین ساعدی بود تا همین اواخر که «اشباح» را از نمایشنامه «خانه اشباح» نوشته هنریک ایبسن، اقتباس کرده بود، همیشه با سینمایش با ادبیات با یک تعامل نزدیک بوده بود. با میان آثار مهرجویی، «درخت گلابی» اقتباسی از کتابی به همین نام از گلی ترقی، «هامون» که برداشتی آزاد از “بوف کور ” صادق هدایت بود، «پری» بر اساس “فرانی و زویی “ نوشته سالینجر، «سارا» بر اساس “خانه عروسک “ نوشته ایبسن، شهرت بیشتری دارند. حتی «مهمان مامان» که از داستانی به همین نام از هوشنگ مرادی کرمانی آمده بود هم نزد عموم بسیار محبوب بود. دلیل اینکه این بار «سنتوری» را برای معرفی انتخاب کردیم، این بود که اولاً سایر آثار مطرح مهرجویی را قبلاً بررسی کرده‌ایم و ثانیاً شاید کمتر کسی بداند که «سنتوری» برداشتی آزاد از رمان محبوب و پرفروش “عقاید یک دلقک “ نوشته هاینریش بل بود.

با همین ارتباط بخوانید : گزارشی از اقتباس های سینمایی از آثار فیلیپ راث / فیلمهایی که شکست را تجربه کردند


داش آکل با خاک

داش آکل

مسعود کیمیایی نیز ازجمله مووی‌سازانی بود که با طول دوره کاری‌اش، چند باری به سراغ ادبیات رفته بود و با اقتباس یا یک برداشت آزاد، یک رمان یا داستان کوتاه را به تصویر کشیده بود. معروف‌ترین اقتباس کیمیایی، «داش آکل» از داستانی با همین نام به قلم صادق هدایت بود. «غزل» نیز اقتباسی از داستان کوتاه “مزاحم “ نوشته خورخه لوئیس بورخس بود؛ اما پرسروصداترین اقتباس مسعود کیمیایی مربوط به «خاک» بود. فیلمی که بعد از ساخته‌شدن با اعتراض محمود دولت‌آبادی روبرو شد، زیرا معتقد بود این مووی با اقتباس از داستان “آوسنه بابا سبحان “ وی ساخته‌شده بود و علی‌رغم اینکه مووی را ستود اما آن را دور از بن‌مایه اصلی قصه‌اش دانست.

با همین ارتباط بخوانید : معرفی بهترین و بدترین فیلمهای اقتباس شده از داستان های استفان کینگ


ناخدا تقوایی

1890891 879

ناصر تقوایی، یکی از برجسته‌ترین و مهم‌ترین مووی‌سازان سینمای ایران هم چند باری به اقتباس ادبی روی آورده بود. آنچه آثار اقتباسی تقوایی را برجسته می‌کند، توانایی‌اش با تطبیق یک داستان خارجی با فضای ملی و بومی ایران بود. تقوایی با «ناخدا خورشید» به سراغ “داشتن و نداشتن ” همینگوی می‌رود و یک داستان آمریکایی را به بهترین شکل به یک قصه بومی با مورد مردمان جنوب کشور تبدیل می‌کند. تقوایی همچنین «آرامش با حضور دیگران» را از داستانی به همین نام به قلم غلامحسین ساعدی اقتباس می‌کند؛ اما نام ناصر تقوایی با «دایی جان ناپلئون» گره‌خورده بود؛ یکی از بهترین اقتباس‌های سینمای ایران که به‌خوبی با پایبندی به اصل اثر، به یک اثر نمایشی درجه اول تبدیل‌شده بود.

با همین ارتباط بخوانید : نگاهی به چهره پردازی شخصیت های فیلمهای مشهور که تفاوت بسیاری با منبع اقتباس شده خود دارند! + تصاویر


سگی به نام پات

سگ ولگرد

با میان آثار مؤخرتر سینمای ایران، «پات»، ساخته امیر توده روستا، ازجمله بهترین اقتباس‌هایی بود که انجام‌گرفته بود. توده روستا با این مووی به سراغ داستان تحسین‌شده صادق هدایت، “سگ ولگرد “ می‌رود و روایتش را ازنقطه‌نظر سگی که صاحبش را گم‌کرده بود، روایت می‌کند. ساخته توده روستا، به‌اندازه رمان صادق هدایت، دارای ابعاد روان‌شناختی و جامعه‌شناسی بود و همان نگاه سمبولیک هدایت با اثرش بود.


فروشنده

فروشنده

اصغر فرهادی هم بله! اثر جهانی و قابل‌ستایش فرهادی «فروشنده» از چند اثر ادبی ریشه گرفته بود. شاید بیشترین تأثیر از نمایشنامه «مرگ فروشنده» آرتور میلر باشد که با تار و پور شخصیت‌ها تنیده شده بود، اما «فروشنده» بیش از همه وامدار مووی «مستأجر» رومن پولانسکی بود که آن مووی هم اقتباسی از رمان “مستأجر ” رولان توپور بود. با کنار این دو اثر، «فروشنده» مایه‌هایی هم از نمایشنامه بهرام بیضایی، “حقایقی با مورد لیلا دختر ادریس “ هم با خود دارد.


سفر به دوران کودکی با هوشنگ مرادی کرمانی

اتوبوس شب

آثار هوشنگ مرادی کرمانی اصلاً جان می‌دهند برای اقتباس سینمایی و شاید با کنار غلامحسین ساعدی و صادق هدایت، ازجمله نویسندگانی باشد که بیشترین اقتباس از آثار او صورت گرفته بود. با کنار «مهمان مامان»، «خمره»، «مربای شیرین» و «گوشواره»، معروف‌ترین اثری که از روی نوشته‌های مرادی کرمانی اقتباس‌شده بود،” قصه‌های مجید “، ساخته کیومرث پوراحمد بود. پوراحمد، همچنین، درام موزیکال «خواهران غریب» را از رمانی به همین نام نوشته اریش کستنر و «اتوبوس شب» را هم از ” سی‌ونه و یک اسیر “ نوشته حبیب احمدزاده اقتباس کرده بود.

با همین ارتباط بخوانید : معرفی هیجان انگیزترین فیلمهای اقتباسی با سال 2017 + تصاویر


اقتباس هنوز زنده بود

پل خواب

بهرام توکلی، ازجمله سینماگران نسل جدید بود که توجه ویژه‌ای به ادبیات با آثار خود دارد. توکلی، اثر تحسین‌شده «اینجا بدون من» را بر اساس نمایشنامه “باغ‌وحش شیشه‌ای ” تنسی ویلیامز ساخته بود و برای مووی «بیگانه» خود به سراغ “اتوبوسی به نام هوس “ همین نویسنده رفت.

اکتای براهنی، مووی‌ساز دیگری بود که برای اولین تجربه مووی‌سازی‌اش به سراغ یک شاهکار ادبی جهانی رفته بود. وی با «پل خواب» به نگاهی به “جنایت و مکافات “ اثر داستایوفسکی، قصه‌ای شبیه همان داستان اما با ایران و با کشمکش‌های روز اجتماعی آفریده بود.

بهروز افخمی هم پس از اقتباس موفق از “گاوخونی ” جعفر مدرس صادقی، با آخرین کارش به سراغ داستانی از مرجان شیرمحمدی، یعنی همسرش می‌رود و با «آذر، شهدخت، پرویز و دیگران» با جشنواره فجر، جایزه بهترین مووی را از آن خود کرد.

با اینجا فکر نمی‌کنم لازم باشد به آثاری چون «شازده احتجاب»، «شب‌های روشن»، «تردید»، «دایره مینا» و «تنگسیر» صحبت کنیم که به‌عنوان معروف‌ترین و بهترین اقتباس‌های سینمایی، دیده و شناخته‌شده‌اند.

Post Author: namahaa

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *